Bình an vô sự

“Bây giờ em chỉ muốn bình an”, “cho tôi xin hai chữ bình an”… Vậy “bình an” là gì mà một người muốn, một người xin? Bên Công giáo cũng thường nói “Bình an dưới thế cho người thiện tâm”, liệu có chắc rằng người “thiện tâm” sẽ được “bình an”? Câu trả lời chắc không một ai có thể nói CÓ một cái chắc nịch cả. Vậy thì… như thế nào mới là bình an? Và làm thế nào để được bình an? Câu hỏi thực hay trong cuộc sống xô bồ và xà quần hôm nay, nhất là trong thương trường, từng giờ từng phút đầy căng thẳng.

Thực ra câu hỏi này hơn hai ngàn năm trăm năm trước đã có một vị đệ tử của Phật là Tu Bồ Đề đặt ra, và Phật đã trả lời ngon ơ. Dễ, dễ lắm. Chỉ cần “diệt độ” tất cả “chúng sinh” thì tâm sẽ được an thôi! Ôi trời, diệt độ tất cả chúng sinh thì mình ở với ai? Nuốt hết cá bé rồi thì cá lớn sống với ai? Nhậm Ngã Hành diệt hết ngũ nhạc kiếm phái để một mình độc tôn mà muôn năm trường trị, rốt cuộc chỉ là một sự tẽn tò đầy thất vọng (không tin thì đọc Tiếu ngạo giang hồ của Kim Dung thì rõ ngay)! Kẻ chiến thắng đã trở thành chiến bại. “Thắng nhân giả hữu lực, tự thắng giả cường”. Thắng mình mới khó, Lão Tử (khoái ông này cực kỳ) bảo vậy.

Làm sao để được bình an, dù chỉ trong một phút chốc ngắn ngủi? Y học đã chế ra nhiều thứ thuốc an thần, thuốc ngủ, thuốc giãm trầm cảm, thậm chí có những thứ cực mạnh như thuốc gây mê, cắt đứt mọi suy nghĩ của con người. Thế nhưng, những thứ thuốc đó chỉ có tác dụng tạm bợ.

Thấy các đệ tử ngơ ngác vì lời dạy của mình, Phật nói rõ hơn: Tuy dạy rằng “diệt độ” tất cả chúng sinh, mà thật ra… chẳng có chúng sinh nào được diệt độ cả!

Ối trời ới! Choáng váng! Đọc kinh Kim Cang ta dễ có những choáng váng như thế nếu không tìm ra được chìa khóa để “giải mã”

Hơn nữa thế kỷ trước, Edward Conze – tiến sĩ tâm lý, một nhà Phật học nổi tiếng, người đã dịch kinh Kim Cang ra tiếng Anh – bảo bạn ông, một nhà trí thức thần học, khi đọc bản dịch đó đã kêu lên: Điên! Điên rồi! Điên hết rồi! Nhưng Edward Conze không thấy là điên, trái lại còn khẳng định, hiệu quả sẽ chứng minh qua ứng dụng vào đời sống hằng ngày! Ứng dụng cái gì? Cái chuyện “diệt độ tất cả chúng sinh mà chẳng có chúng sinh nào được diệt độ cả” đó!

Lại thấy các đệ tử ngơ ngác, có vẽ chưa hiểu. Phật nói rõ thêm: “Tại sao vậy? Tại vì Bồ Tát còn có tướng ta, tướng người, tướng chúng sinh, tướng thọ giả thì… chẳng phải Bồ Tát!” Bấy giờ Tu Bồ Đề mới hiểu ra, nhưng vẫn còn thắc mắc: liệu người đời sau có thể hiểu được những lời Phật dạy hôm nay chăng? Phật rầy ngay: Đừng nói vậy chứ! Người đời sau còn hiểu lời Phật dạy mau hơn, thấu đáo hơn! Phật biết trước tương lai: Phương tiện truyền thông sẽ ngày một tiến bộ hơn, toàn cầu hóa, thế giới phẳng, mọi thứ chỉ còn trong lòng bàn tay, bấm một cái nút, một cái click chuột là xong. Nhưng, bên cạnh đó, tuy vật chất ngày càng phong phú dồi dào mà đời sống con người sẽ ngày càng… khổ não hơn, ưu phiền hơn, sợ hải hơn. Bởi lòng tham không đáy, hận thù ngút ngàn, si mê điên đảo cũng sẽ ngày càng phát triển. Trong bối cảnh đó, câu hỏi làm cách nào để được bình an sẽ luôn được tra vấn và sẽ được tìm ra lời giải đáp, không khó! Bởi con người vốn thông minh!

Cốt lõi có lẽ nằm ở hai chữ “chúng sinh”! Giải mã được từ khóa này thì hy vọng mở được “Càn khôn đại nã đi tâm pháp” như Trương Vô Kỵ dưới hầm sâu thánh địa Minh giáo trong Ỷ thiên Đồ long ký của Kim Dung. Lâu nay ta vẫn nghĩ chúng sinh là beings, là êtres, là những sinh vật – bao gồm cả con người – nên “Diệt độ” hết chúng sinh là vô lý.

Một vị sư già ở Trúc Lâm Thiền viện Đà Lạt đã giải thích về “Chúng sinh” rất ngắn gọn: “Tùy chúng duyên nhi sinh”, không nói gì thêm. Nhưng, thế đã đủ, đã rồi. Bây giờ thì hiểu tại sao các vị thiền sư thường bắt học trò giã gạo, gánh nước, bửa củi nhiều năm mà chẳng chịu dạy gì, cho đến khi đủ chin muồi tự trong bản thân mình! Cũng như người xưa đến thầy xin học thuốc cứu người, thầy coi giò coi cẳng xong mới cho vào học, lúc đầu bắt chẻ thuốc, bào thuốc, tán thuốc, sắc thuốc… chừng năm bảy năm trời rồi mới cho bắt mạch, kê toa…, bởi lầm một chữ là chết người.

Như vậy có thể nói chúng sinh ở đây không phải là chúng sinh như ta vẫn hiểu mà là do các “chúng” duyên với nhau mà “sinh” ra. Duyên hết thì chúng sinh cũng hết.

Tùy “chúng duyên nhi sinh” là tùy theo các duyên mà sinh ra thứ “chúng sinh” này hay “chúng sinh” khác! Cho nên mới có “vô số vô lượng vô biên” chúng sinh! Bản thân ta cũng là một “chúng sinh” vì do các “uẩn (chúng), sắc, thọ, tưởng, hành, thức… hợp lại mà thành. Rồi cũng do ba mẹ mình “duyên” với nhau mà ra mình, chớ nếu hai người “vô duyên đối diện bất tương phùng” thì còn lâu! Đó là chưa kể ông nội “gặp gỡ” bà nội, ông ngoại “gặp gỡ” bà ngoại (Người đâu gặp gỡ là chi. Trăm năm biết có duyên gì hay không? – Nguyễn Du), cho nên mình mới có cơ hội mang gene của dòng họ, kể cả gene tính khí hoặc gene suyễn, tiểu đường, cận thị…! Hai nguyên tố H và O “duyên” với nhau thì sinh ra thứ này hay thứ khác, nếu thêm C “duyên” vào nữa thì có khi thì dấm, có khi thành rượu! Ta mà “duyên” với rượu thì cũng lắm “chúng sinh” sẽ được tạo ra. Một lời nói xúc xiểm của ai đó có khi làm ta bừng bừng lửa giận. Lời qua tiếng lại một lúc thì “chúng” đã “sinh” ra lắm chuyện! Từ “chúng sinh” lời nói có thể chuyển sang chúng sinh “đấm đá” như chơi! Ngay cả những con người rất dễ thương quanh ta, có khi sáng sớm là tiên, là Phật, chiều đến đã biến thành Satan, Atula, quỷ dạ xoa… như chơi! Ủa, mà ta cũng vậy thôi.

Gió không động, phướn không động. Tâm ta mới động. Tâm ta mà thanh tịnh rồi thì “chấp” hết! Cơn giận, nỗi buồn gì cũng “diệt độ” xong ngay! Chữ “diệt” ở đây không có nghĩa là tiêu diệt, mà là “dẹp bỏ” qua một bên. Hay còn có nghĩa là “không để phát sinh ra” nữa, tức là một trạng thái “vô sinh”! Tiếng Việt ta thật hay: sinh sự thì sự sinh! Vô sinh thì vô sự. Mà vô sự thì bình an: “Bình an vô sự” là vậy.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s